Gdzie można wieszać plakaty wyborcze? Jak i od kiedy plakatować?

Dalej czeka na Ciebie:

• omówienie przepisów regulujących umieszczanie plakatów,
• terminy rozpoczęcia agitacji oraz zasady obowiązujące w dniu głosowania,
• obowiązki związane z usuwaniem materiałów po wyborach,
• katalog legalnych miejsc ekspozycji – od tablic gminnych po billboardy,
• listę lokalizacji objętych zakazem wraz z sankcjami,
• praktyczne wskazówki dotyczące montażu i zabezpieczenia plakatów.

Od kiedy można wieszać plakaty wyborcze? Obowiązujące terminy.

W tym aspekcie Kodeks wyborczy rozróżnia w zasadzie dwa takie momenty „graniczne”. Pierwszy – kampania wyborcza rozpoczyna się z dniem ogłoszenia aktu właściwego organu o zarządzeniu wyborów. Drugi – konkretny komitet może rozpocząć agitację dopiero od dnia przyjęcia przez właściwy organ wyborczy zawiadomienia o jego utworzeniu. Dopiero od tego momentu wolno legalnie rozwieszać plakaty z nazwiskiem kandydata.

Rozwieszanie plakatów promocyjnych z nazwiskiem kandydata PRZED zarządzeniem wyborów lub PRZED rejestracją komitetu – narusza zasady prowadzenia kampanii oraz zasadę równości kandydatów. Komisja ocenia takie działania również pod kątem przestrzegania zasad finansowania kampanii i może uznać je za „obejście prawa” – z konsekwencjami przy badaniu sprawozdania finansowego.

Do kiedy mogą wisieć i kiedy należy usunąć materiały po wyborach?

Biorąc pod uwagę ciszę wyborczą – formalnie kampania wyborcza kończy się na 24 godziny przed dniem głosowania. Wówczas zaczyna obowiązywać całkowity zakaz nowej agitacji. To oznacza, że NIE wolno: wieszać nowych plakatów, organizować spotkań, rozdawać ulotek, publikować materiałów w sieci.

Co istotne – plakaty umieszczone PRZED rozpoczęciem ciszy jak najbardziej mogą zostać na swoich miejscach (także w dniu głosowania). Musisz jednak pamiętać, że pod żadnym względem nie możesz ich modyfikować, uzupełniać, a zwłaszcza – przemieszczać.

Po wyborach pełnomocnicy wyborczy komitetów mają obowiązek usunąć wszystkie plakaty, hasła oraz urządzenia ogłoszeniowe w terminie 30 dni po dniu wyborów. Po upływie tego czasu odpowiedni dla danego obszaru organ (np. burmistrz lub prezydent miasta) może wydać postanowienie o usunięciu materiałów, ale… na koszt danego komitetu. Dodatkowo, osoba zobowiązana do usunięcia może otrzymać karę grzywny.

Gdzie można legalnie naklejać lub montować plakaty na wybory?

Oto kilka legalnych „ścieżek”, na które decyduje się gro kandydatów – zarówno w podczas kampanii w wyborach do Sejmu, Senatu, jak i tych na szczeblu samorządowym.

• Bezpłatne tablice ogłoszeniowe (wyznaczone np. przez gminę), czyli najtańsza i najprostsza droga promocji. Każda gmina, miasto i powiat wyznacza (na podstawie Kodeksu wyborczego) miejsca, w których komitety mogą za darmo umieszczać swoje plakaty i obwieszczenia.
• Słupy ogłoszeniowe komercyjne (po opłacie), np. należące do operatorów reklamy zewnętrznej. Cenniki zależą od lokalizacji oraz okresu ekspozycji.
• Wynajęte powierzchnie reklamowe (w tym citylighty, billboardy, gabloty itp.), stanowią bardziej zaawansowane formy promocji, które – głównie z uwagi na formę i skuteczność – są również droższe.
• Prywatne posesje, witryny sklepów, fasady budynków, balkony i ogrodzenia (koniecznie za zgodą właściciela), czyli zdecydowanie najpopularniejszy kanał w kampaniach o charakterze lokalnym. W przypadku nieruchomości należących do jednej osoby – wystarczy jej zgoda (choć lepiej, aby była utrwalona na piśmie). Zaś w przypadku bloków – potrzebna jest zgoda wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni (jeżeli plakat ma wisieć np. poza prywatnym balkonem). Wielu właścicieli posesji – szczególnie tych przy ruchliwych drogach – bezpłatnie udostępnia ogrodzenia kandydatowi, którego popierają.

Gdzie NIE wolno ich umieszczać?

Przede wszystkim nie można tego robić bez uzyskania wyraźnej zgody właściciela lub zarządcy danego terenu bądź nieruchomości. Dotyczy to w zasadzie każdej powierzchni należącej do kogoś. To samo dotyczy zajmowania pasów drogowych, wieszania plakatów na latarniach, znakach drogowych, barierach energochłonnych czy wiaduktach w pasie drogowym, które w szczególności wymagają uzyskania zezwolenia zarządcy drogi.

Wiele gmin i miast w ostatnich latach uchwaliło tzw. uchwały krajobrazowe, które mogą wprost zakazywać rozwieszania reklam (w tym wyborczych) w określonych strefach, a także ograniczać format lub zwyczajnie – wymagać posiadania dodatkowych pozwoleń. Trzeba przy tym uczciwie zaznaczyć, że jest to obszar (delikatnie mówiąc) sporny interpretacyjnie. O ile część gmin oficjalnie stoi na stanowisku, że Kodeks wyborczy jako akt wyższego rzędu wyłącza stosowanie uchwały reklamowej wobec komitetów, o tyle inne egzekwują swoje uchwały i wnioskują o usuwanie niezgodnych z nią banerów. Nasza porada – przed rozpoczęciem akcji plakatowej, sprawdź na danym obszarze obowiązuje uchwała krajobrazowa (oraz jakie zapisy w sobie zawiera).

W tym miejscu musimy również wspomnieć o tzw. bezwzględnych zakazach wynikających wprost z zapisów Kodeksu wyborczego. Według ich brzmienia są miejsca, w których agitacja jest zakazana z mocy prawa – niezależnie od czyjejkolwiek zgody. A zaliczamy do nich:

• tereny urzędów administracji rządowej i samorządowej (urzędy gmin, miast, starostwa, ministerstwa),
• tereny sądów,
• jednostki wojskowe i inne podległe Ministrowi Obrony Narodowej oraz oddziały obrony cywilnej,
• lokale wyborcze i ich bezpośrednie sąsiedztwo*,
• szkoły i placówki edukacyjne, gdzie zakaz obejmuje wszelkie formy agitacji wśród uczniów.

* Owszem, lokal musi być wolny od plakatów, ulotek i innych materiałów wyborczych (członków komisji obowiązuje zaś pełna neutralność – w tym zakaz noszenia oznaczeń komitetowych).

Jak prawidłowo zawiesić plakat wyborczy? Poradnik plakatowania.

Do praktyk należą trytytki plastikowe (łatwe do założenia i usunięcia, nie uszkadzają podłoża), drut wiązałkowy (do mocniejszych konstrukcji ogrodzeń), klej rozpuszczalny w wodzie (do papierowych plakatów na słupach), taśma dwustronna usuwalna (do witryn szklanych i gładkich powierzchni) oraz listwy mocujące z zaciskami (np. do gablot).

Plakaty i inne materiały na wybory trzeba umieszczać tak, aby można było je łatwo usunąć (bez szkód i bez pozostawiania). Stąd odradzamy kleje nieusuwalne i taśmy silikonowe, które zostawiają po sobie trwałe ślady.

Weź pod uwagę, że standardowy plakat na papierze kredowym wytrzymuje średnio 1 – 2 tygodnie deszczu, słońca i wiatru. Dlatego, przy dłuższej kampanii, rozważ zainwestowanie w nieco lepszy materiał, który wytrzyma też dłużej. Jeśli nie i postawisz na ekonomiczne surowce – wydrukuj materiały „na zapas”. Tak, aby móc je podmieniać w trakcie trwania kampanii.

Szukasz wsparcia w kampanii plakatowej?

Po usługę projektowania plakatów na wybory zgłoś się do nas. Poza nią oferujemy kompleksowe wsparcie kandydatów, ich komitetów oraz całych partii. Wszystko w ramach bieżącej i profesjonalnej obsługi marketingowej. Skontaktuj się z nami, aby porozmawiać i dowiedzieć się więcej.

Czytaj więcej