Ostatnia doba przed ciszą wyborczą to również ostatni moment na jej uporządkowane “wygaszenie”. Bowiem począwszy od północy – każde nowe działanie agitacyjne będzie już wykroczeniem. Większość naruszeń popełnianych przez sztaby nie wynika ze złej woli, lecz z zaniedbań technicznych. Co zrobić przed ciszą wyborczą, żeby uniknąć takich “wpadek”?
Niniejszą publikację adresujemy do komitetów i sztabów wyborczych, pełnomocników wyborczych i finansowych oraz osób odpowiedzialnych za komunikację kandydata.
Spis treści
Dalsza część zawiera:
- ramy czasowe ostatniej doby kampanii,
- plan wygaszania działań,
- zasady dotyczące ulotek, plakatów i banerów,
- procedurę przeglądu profili, automatyzacji i chatbotów,
- podział odpowiedzialności w sztabie,
- gotową checklistę do wydrukowania i rozdania zespołowi.
Kiedy zaczyna się cisza wyborcza (i kończy się kampania)?
Kampania wyborcza kończy się na 24 godziny przed dniem głosowania, czyli o północy z piątku na sobotę (przy standardowym głosowaniu niedzielnym). Graniczną godzinę liczy się według momentu publikacji lub doręczenia komunikatu, a nie momentu naciśnięcia przycisku wysyłki.
Jak zaplanować i poprowadzić kampanię na ostatniej prostej?
Rozłóż ostatni tydzień kampanii na etapy z jasno przypisanymi terminami:
- na 7 dni przed ciszą domknij produkcję materiałów, bo cokolwiek nie zostanie wtedy wydrukowane, z całą pewnością nie zdąży trafić do obiegu,
- na 5 dni złóż ostatnie zamówienia mediowe i potwierdź terminy emisji u nadawców,
- na 3 dni przeprowadź inwentaryzację kanałów, czyli spisz każdy profil, konto reklamowe, narzędzie automatyzacji, listę mailingową i stronę, na której komitet publikuje,
- na 3 dni zwołaj odprawę sztabu i rozdziel imiennie zadania na piątek,
- na 1 dzień przed wykonaj wyłączenia i osobno je zweryfikuj.
Ostatnie godziny kampanii to również moment na przekazanie wszystkiego, co ma zadziałać w dniu głosowania, bo w sobotę i niedzielę już tego nie zrobisz. Opublikuj wtedy informacje o godzinach otwarcia lokali, sposobie sprawdzenia obwodu, zasadach oddania ważnego głosu i logistyce dojazdu, a także wyślij ostatni przekaz mobilizacyjny do bazy kontaktów.
O co zadbać przed ogłoszeniem ciszy wyborczej (aktywności i materiały)?
- Ulotki, plakaty, banery i inne fizyczne nośniki – ich kolportaż, rozdawanie, rozwieszanie, zbieranie podpisów pod materiałami agitacyjnymi – wszystko to możesz prowadzić tylko do godziny 23:59 w piątek. Plakatów i banerów rozwieszonych legalnie przed ciszą nie trzeba i w zasadzie to nawet nie należy zdejmować. Jednakże nie wolno ich również przemieszczać, modyfikować ani uzupełniać. To samo dotyczy umieszczonych np. na samochodach. Jazda autem oklejonym materiałami wyborczymi jest zakazana, ale ten sam pojazd zaparkowany na ulicy – jest dopuszczalny. Zakaz agitacji obejmuje lokal wyborczy i teren całego budynku, w którym się on znajduje. Stąd wszystkie materiały wyborcze muszą stamtąd zniknąć przed rozpoczęciem głosowania.
- Profile kandydata w mediach społecznościowych (posty, automatyzacje i chatboty) – zacznij od spisu wszystkich profili powiązanych z kandydatem i komitetem (Facebook, Instagram, TikTok, X, YouTube, LinkedIn, a do tego profile lokalnych struktur, grupy tematyczne i konta wolontariuszy działających w imieniu sztabu). Treści opublikowane na nich wcześniej mogą zostać, ale nie wolno ich edytować ani udostępniać ponownie. Pamiętaj, że post dodany wcześniej, ale zaplanowany na czas ciszy jest naruszeniem, a odpowiedzialność ponosi ten, kto go zakolejkował. To samo dotyczy automatyzacji, chatbotów i wszelkiej maści innych narzędzi.
- Spoty wyborcze (i obecność w tzw. mediach tradycyjnych) – ich emisja kończy się wraz z kampanią, więc potwierdź z nadawcami i domami mediowymi, że ostatnia emisja przypada przed północą i że nikt nie zaplanował powtórek na sobotę.
- Strona internetowa komitetu i kandydata (i pozostałe tzw. kanały własne) – nie musisz jej wyłączać ani zasłaniać, ale od północy nie może się na niej nic zmieniać. Wstrzymaj więc publikację aktualności, wyłącz automatyczne zaciąganie treści z mediów społecznościowych, zdejmij aktywne pop-upy i banery zachęcające do głosowania, wyłącz liczniki odliczające do dnia wyborów (jeśli aktualizują się dynamicznie), a także wstrzymaj formularze wysyłające automatyczne odpowiedzi o treści agitacyjnej. Ta sama zasada dotyczy innych kanałów, w tym: zamkniętych grup, serwerów Discorda i Telegrama.
Co przygotować przed ciszą pod kątem tego, co czeka Cię „po” jej zakończeniu (i po wyborach)?
Część zadań zdecydowanie łatwiej zaplanować, a potem „domknąć” w piątek, niż czekać z nimi do poniedziałku, albo… do momentu ogłoszenia pierwszych wstępnych wyników.
Dlatego przygotuj treści komunikatów na wieczór wyborczy – najlepiej w kilku wariantach wynikowych. Zaplanuj demontaż plakatów, banerów i urządzeń ogłoszeniowych (pełnomocnik wyborczy ma na to 30 dni od dnia wyborów). Możesz również uporządkować faktury i inne dokumenty wydatkowe na potrzeby sprawozdania finansowego komitetu. Z doświadczenia wiemy, że ostatnie tygodnie kampanii generują najwięcej zaległej dokumentacji.
Co musi zrobić komitet przed rozpoczęciem ciszy wyborczej? Checklista.
Dla wygody – zebraliśmy jeszcze raz wszystko w jedną całość. Poniższą listę potraktuj jako roboczy dokument sztabu – wydrukuj ją, rozdaj właścicielom obszarów i „odhaczajcie” na bieżąco.
- zamknięty kolportaż ulotek i zebrane od wolontariuszy materiały drukowane,
- pojazdy z oklejeniem zjechane i zaparkowane w bazie,
- materiały wyborcze usunięte z budynków obwodowych komisji,
- „wyczyszczone” kolejki publikacji i wyłączone automatyzacje na wszystkich profilach,
- potwierdzone zatrzymanie płatnych emisji w telewizji, radiu i prasie oraz wygaszone współprace i publikacje sponsorowane,
- potwierdzone u nadawców terminy ostatnich emisji spotów i audycji, bez powtórek w sobotę,
- zamrożona strona internetowa i pozostałe kanały własne komitetu,
- wyznaczone dyżury na dzień głosowania i jedna osoba kontaktowa,
- gotowe warianty komunikatów na wieczór wyborczy po godz. 21:00.
Planujesz kampanię i chcesz przejść przez ciszę wyborczą bez wpadek?
Ostatnie godziny kampanii to moment, w którym jednocześnie trzeba wygasić emisje, przejść audyt automatyzacji i zdemontować materiały z okolic komisji.
Co gorsza – wystarczy nawet jedno niedopilnowane ogniwo, żeby cały wysiłek zamienił się w problem – i to spory. Jako agencja marketingu politycznego dbamy także o takie elementy. Napisz do nas przez formularz kontaktowy, a wspólnie ułożymy plan dopasowany do Twojego sztabu.
Czytaj więcej
Listy wyborcze – czym są? Jak są budowane?
To właśnie na nich komitety “ustawiają” swoich kandydatów, pośród których wyborca może zaznaczyć konkretne nazwisko. Co to jest, z jakich elementów się składa, ilu kandydatów może liczyć i kto decyduje o kolejności nazwisk na liście wyborczej? Wszystkie informacje…
Co grozi za złamanie ciszy wyborczej? Powody, kary i konsekwencje.
Za złamanie ciszy wyborczej grożą dwie zupełnie różne kary – począwszy od grzywny do kilku tysięcy złotych, na kilkuset tysiącach złotych kończąc (np. za podanie do publicznej wiadomości wyników sondaży). Taka “przepaść” wynika wprost z przepisów i wiąże się z…
Cisza wyborcza – czym jest, ile i do kiedy trwa, kogo obowiązuje?
Wprost – oznacza zakaz agitacji, który wchodzi w życie o północy w dniu poprzedzającym głosowanie. Trwa z kolei aż do zamknięcia lokali wyborczych, czyli standardowo do godziny 21:00. Podstawą prawną jest Kodeks wyborczy, którego zapisy obowiązują bezwzględnie…